وبلاگ

منطقه آذربایجان غربی به دلیل جاذبه های گردشگری طبیعی و تاریخی بیشمار خود یکی از محبوب ترین مقصدها در نظر گردشگران است. شهرستان خوی هم به عنوان بزرگترین شهر استان بعد از ارومیه، از این قاعده مستثنی نیست. آثار باستانی به دست آمده از خوی نشانگر قدمت 7000 سال این شهر است. در سنگ نوشته ها و گل نوشته های یافت شده در این منطقه، نشانه هایی از تمدن های سومری و آشوری و اورارتویی مشاهده شده است. نکته دیگر این است که به دلیل قرار گرفتن خوی در مسیر جاده ابریشم، از دیرباز مردمان بسیاری از قومیت ها و مذاهب مختلف به این شهر رفت و آمد داشته اند. به علاوه، این قسمت از کشور به دلیل نزدیکی با کشور ارمنستان از دیرباز محل زندگی و رفت و آمد تعداد زیادی از ارامنه هم بوده است. به همین دلیل یکی از جاذبه های بسیار دیدنی آذربایجان غربی که مورد علاقه بازدیدکنندگان این خطه است، کلیساها فراوان تاریخی این منطقه است که دو نمونه از آنها به نام های کلیسای سورپ سرکیس و کلیسای مهاذان هم در شهرستان خوی وجود دارد.

کلیسای سورپ سرکیس که در طول تاریخ با نام های سنت سرکیس، سارکیس مقدس و سرکیس مقدس هم شناخته می شده است، در شهرستان خوی قرار دارد. در مورد قدمت این کلیسا، اتفاق نظر وجود دارد. مردمان محلی بر این باورند که قدمت این کلیسا به حدود هزار سال پیش باز می گردد. ملاجعفر خویی هم در گزارش خود از سفر مظفرالدین شاه درباره این کلیسا چنین گفته است که به اعتقاد ارمنیان خوی، از دو کلیسای شهر یکی هزار و صد سال و دیگری چهارصد سال عمر دارد. به عقدیه تعدادی از باستان شناسان، شکل قوس ها و گنبدهای ساختمان کلیسا و شکل آجرکاری در نمای بیرون ساختمان، عمر این بنا را به اوایل دوره ایلخانان باز می گردد. این تخمین زمانی تا حدودی با روایت شفاهی مردمان محلی قرابت دارد. اما تاریخ نویسان و محققان ارمنی تاریخ ساخت این کلیسا را به حدود سال 332 تا 333 میلادی نسبت می دهند. به اعتقاد ارامنه، در زمان حکومت شاپور ساسانی و در قرن سوم مبلغ مسیحی به نام سرگیس گابادوکیان برای تبلیغ مسیحیت به این منطقه آمد، که این مبلغ به دستور شاپور کشته شد. بعد از کشته شدن او، مسحیان منطقه کلیسایی را در اینجا ساخته و به یاد بود این مبلغ نام او را بر این کلیسا گذاشتند.

به اعتقاد ارامنه، بنای مستطیلی و متاثر از آتشکده های زرتشتی کلیسا، موید این ادعا است. تاریخ حک شده بر روی سنگ نوشته ای که در کنار درب وردی قرار دارد، عدد 1120 میلادی یا 1180 میلادی را نشان می دهد. آنچه محتمل تر به نظر می آید این است که در ابتدا در این محل ساختمانی باستانی تر با ساختی شبیه به آتشکده های زرتشتی قرار داشته که احتمالا به عنوان کلیسا از آن استفاده می شده است. بعد از تخریب بنای اولیه، بنای فعلی کلیسا که ویژگی های معماری آن شبیه به اوایل ایلخانان است در محل آن ساخته شد. بنای فعلی چند باری تعمیر شده است. مدارک ارمنی تاریخ آخرین تعمیرات اساسی این کلیسا را 1919 میلادی ذکر کرده اند. با مهاجرت ارامنه خوی در اوایل قرن بیستم میلادی به دلیل نسل کشی دولت عثمانی، این کلیسا به صورت متروکه در آمد و حتی به دلیل کاوش های غیر مجاز سوداگران آثار باستانی، دچار تخریب هایی هم شد. اما با قرار گرفتن این بنا از سوی سازمان میراث فرهنگی در جمله آثار تاریخی شهر خوی، اکنون این کلیسا در وضعیت نسبتا مناسبی قرار دارد.